IBS ve Beslenme

IBS (irritabl bağırsak sendromu/huzursuz bağırsak sendromu) kanıtlanabilir organik hastalık yokluğunda kronik karın ağrısı ve değişen bağırsak alışkanlıkları ile karakterize bir gastrointestinal sistem bozukluğudur.

Bu konuda yapılan çalışmalar bize;
  • IBS için tanı kriterlerini karşılayan bireylerin %40'ının resmi bir tanı almadığını,

  • IBS'nin ağırlıklı olarak kadınlarda görüldüğünü, 50 yaşından küçüklerde ortaya çıktığını ve global prevalansın %11,2 olduğunu gösterdi.



IBS, baskın dışkı düzenine göre sınıflandırılır.

  • Kabızlık baskın,

  • İshal baskın,

  • Karışık (ishalin de kabızlığın da yoğun görüldüğü) ve

  • Tanımlanmamış olmak üzere dörde ayrılır.

İdeal olarak kabul ettiğimiz dışkı biçimi "banana shape" olarak tanımlanan pürüssüz yumuşak ve bütün bir kıvamdadır.


Belirtiler ve semptomlar arasında kramp, karın ağrısı, şişkinlik, gaz ve diyare veya kabızlık veya her ikisi de bulunur. IBS uzun vadede yönetilmesi gereken kronik bir durumdur. Yönetilmezse daha kötü noktalara bağırsak geçirgenliğine kadar gidebilir ve hayat kalitenizi olumsuz etkiler. Peki beslenme müdahalesi nasıl planlamlı? Okumaya devam edin!


FODMAP Diyeti

“Fermente Edilebilen Oligo-, Di-, Mono-sakkaritler ve Polyoller”i kısıtlayan diyettir.

Bunlar, bazı insanların sindiremeyeceği kısa zincirli karbonhidratlardır.


Bu karbonhidratların, emilimleri yavaştır; ve dolayısıyla bağırsakların hareketliliğini artırırlar. Bağırsak bakterileri bu karbonhidratları yakıt olarak kullanıp, gaz ve şişkinlik semptomlarını artıran sindirim ürünleri açığa çıkmasına neden olabilirler.


Tabi ki herkes bu karbonhidratlar tükettiğinde sindirim problemi yasamaz; fakat IBS olan hastalarda bu karbonhidratlara duyarlılık çok çok daha fazla olabilir.


Bu nedenle FODMAP olarak bilinen ve fermente olabilen karbonhidratlardan düşük bir diyet, IBS tedavisi için klinik olarak önerilebilmekte, hatta Chron veya Ülseratif kolitli hastalara da önerilebilmektedir.


4 FODMAP grubunun ana besin kaynakları şöyledir:

Oligosakkaritler; buğday, çavdar, baklagiller, sarımsak, soğan ve çeşitli meyve sebzeler.

Disakkaritler; süt, yoğurt ve yumuşak peynirler. Laktoz ana karbonhidrattır.

Monosakkaritler; bal, incir ve mango gibi çeşitli meyveler. Fruktoz ana karbonhidrattır.

Polyoller; böğürtlen gibi bazı meyve ve sebzeler ile bazı tatlandırıcılar.


Diyetin kısıtlayıcılığı ve uygulama güçlüğü düşünüldüğünde, mutlaka hekim ve diyetisyen gözetiminde uygulamanızı tavsiye ediyoruz.